بررسی اثرات تنش خشکی بر فتوسنتز، فلوئورسانس کلروفیل و میزان رنگدانه‌های فتوسنتزی ژنوتیپ‌های متحمل و حساس نخود (Cicer arietinum L.)

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه پیام‌نور

2 دانشگاه تربیت معلم تهران

3 دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

به‌منظور بررسی اثرات تنش خشکی بر فتوسنتز، فلوئورسانس کلروفیل و میزان رنگدانه‌های فتوسنتزی آزمایشی با دو ژنوتیپ کاندیدای متحمل به خشکی شامل MCC392 و MCC877 و دو ژنوتیپ کاندیدای حساس به خشکی شامل MCC68 و MCC448 در دو تیمار تنش خشکی ( 25درصد ظرفیت زراعی) و بدون تنش (ظرفیت زراعی) در اتاقک رشد در شرایط کنترل‌شده انجام شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار انجام شد و میزان فتوسنتز، فلوئورسانس کلروفیل و رنگدانه‌های فتوسنتزی آنها در مراحل گیاهچه‌ای، گلدهی و غلافدهی مورد سنجش و ارزیابی قرارگرفت. نتایج حاصل از این بررسی نشان داد که میزان اسیمیلاسیون CO2، تعرق و کارآیی فتوسیستمΙΙ در شرایط تنش خشکی به‌طور معنی‌داری کاهش یافت. کارآیی مصرف آب در شرایط تنش خشکی در همه ژنوتیپ‌های مورد بررسی افزایش یافت. تأثیر تنش خشکی بر میزان اسیمیلاسیون CO2 و کارآیی فتوسیستمΙΙ در ژنوتیپ‌های متحمل به تنش خشکی کمتر از ژنوتیپ‌های حساس بود. ژنوتیپ‌های متحمل به تنش، کارآیی مصرف آب بیشتری نسبت به ژنوتیپ‌های حساس داشتند. تنش خشکی، تغییر چندانی در میزان کلروفیلa ایجاد نکرد، با این حال، میزان کلروفیلb در شرایط تنش خشکی، در همه ژنوتیپ‌های مورد بررسی افزایش یافت. نتایج این آزمایش نشان داد که عملکرد بهتر فتوسیستمΙΙ در شرایط تنش خشکی و همچنین بیشتر‌بودن کارآیی مصرف آب و اسیمیلاسیون CO2 در شرایط تنش خشکی، می‌تواند نشان‌دهندة متحمل‌بودن ژنوتیپ‌ها به خشکی باشد، بنابراین این صفات می‌توانند به‌عنوان معیار‌های مناسبی جهت شناسایی ژنوتیپ‌های متحمل به تنش خشکی مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Drought stress effects on photosynthesis, chlorophyll fluorescence and photosynthetic pigments in chickpea (Cicer arietinum L.) genotypes

نویسندگان [English]

  • Raheleh Rahbarian 1
  • Ramezanali Khavari Nejad 2
  • Ali Ganjeali 3
  • Abdalreza Bagheri 3
  • Farzaneh Najafi 2
چکیده [English]

In order to evaluate of physiological traits, related to drought tolerance, an experiment was carried out in controlled condition. The experiment was conducted to assess the effect of drought stress on photosynthesis, chlorophyll fluorescence and photosynthetic pigments in two tolerant genotypes (MCC392 & MCC877) and two susceptible genotypes (MCC68 & MCC448) were grown in drought stress (25% field capacity) and control (field capacity) conditions in the seedling, early flowering and podding stages and so evaluated base on factorial experiment based on completely randomized design with four replications. Drought stress significantly decreased CO2 assimilation rate (A), transpiration rate (E), and PSΙΙ photochemical efficiency (Fv/Fm) in all genotypes. Drought stress increased chl b in all investigated stages. In all investigated stages, water use efficiency (WUE), A and Fv/Fm were higher in tolerant genotypes than that of susceptible genotypes under drought stress. Our results indicated that water use efficiency, A and Fv/Fm could be useful markers in the studies of tolerance to drought stress and screening of adapted cultivars of chickpea under drought stress.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Chickpea (Cicer arietinum L.)
  • Chlorophyll fluorescence
  • CO2 assimilation rate
  • Drought stress
  • Photosynthetic pigments