بررسی اثر کم‌آبیاری و محلول‌پاشی با مواد طبیعی بر ویژگی‌های رویشی ارقام نخود (Cicer arietinum L.)

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه شاهد تهران

چکیده

به‌منظور بررسی اثر کم‌آبیاری و محلول‌پاشی مواد طبیعی (اسید هیومیک و عصاره جلبک دریایی) بر خصوصیات رویشی نخود، آزمایشی در سه تکرار در سال زراعی90-1389 به‌صورت کرت دوبار خُردشده در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در شهرستان میامی‌(شاهرود) انجام شد. عامل اصلی، تنش خشکی در چهار سطح آبیاری کامل (شاهد)، قطع آب در مراحل گلدهی، غلافدهی و گلدهی تا برداشت و عامل فرعی، محلول‌پاشی با مواد طبیعی در سه سطح محلول‌پاشی با آب‌مقطر (شاهد)،‌ محلول‌پاشی با اسید هیومیک و محلول‌پاشی با عصاره جلبک دریایی و عامل فرعی-فرعی، شامل ارقام هاشم، 482ILC و محلی بودند. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که اثر تنش خشکی بر روی تعداد شاخه اصلی، تعداد شاخه جانبی و عرض بوته، معنی‌دار است. همچنین اثر رقم بر روی صفات تعداد شاخه اصلی، ‌تعداد شاخه جانبی، ارتفاع بوته و عرض بوته معنی‌دار بود. اثر متقابل تنش در محلول‌پاشی و رقم در محلول‌پاشی بر روی تعداد شاخه فرعی، معنی‌دار بود. اثر متقابل تنش در رقم بر روی تعداد شاخه فرعی و عرض بوته معنی‌دار گردید. تنش خشکی به‌خصوص از مرحله گلدهی تا برداشت، از طریق کاهش شاخه‌دهی و قطر سایه‌انداز، باعث کاهش رشد ارقام مختلف شد، ولی محلول‌پاشی با مواد طبیعی به‌خصوص عصاره جلبک دریایی توانست باعث افزایش رشد گیاهان تحت تنش خشکی شود. در میان ارقام مختلف، رقم محلی کارآیی بیشتری در استفاده از مواد طبیعی داشت، اگرچه رقم هاشم به‌لحاظ تمامی‌ صفات، برتر از سایر ارقام بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of water deficit irrigation and natural products on vegetative characteristics of different chickpea (Cicer arietinum) varieties

نویسندگان [English]

  • Mahdi Haghparast
  • Saeedeh Maleki Farahani
چکیده [English]

In order to investigate the effect of water deficit irrigation and natural products on vegetative characteristics of three varieties of chickpea, a field experiment was performed as split-split plot experiment in a randomized complete block design with three replications during 2011 growing season in Shahrood (Miami). The main plot was drought stress in four levels including normal irrigation (control), water cessation at flowering, podding and flowering to physiological maturity stages. The sub plot was spraying with natural products in three levels including spraying with distilled water (control), spraying with humic acid and spraying with seaweed extract and sub-sub plot was three chickpea varieties Hashem, ILC482 and Local (Miami). The results showed that the effect of drought stress on number of the main and lateral branches was significant. Also the effect of variety was significant on number of the main and lateral branches, plant height and width. Drought stress especially from flowering to harvest stages decreased growth of all varieties by reducing branches and canopy diameter. However, natural product spraying especially with seaweed extract reduced detrimental effect of drought stress on plant growth. The variety Local had more natural products use efficiency although variety Hashem was superior in all parameters.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Chickpea
  • Drought stress
  • Humic acid
  • Seaweed extract