بررسی ویژگی های فنولوژیک و عملکرد سه رقم ماش (Vigna radiate (L.) Wilezek) در واکنش به کم‌آبیاری در منطقة سیستان

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

دانشکده کشاورزی دانشگاه زابل

چکیده

کمبود آب، مهم‌ترین عامل محدودکننده تولیدات زراعی در مناطق خشک و نیمه‌خشک است؛ لذا بررسی اثرات کم‌آبیاری بر رفتار گیاهان زراعی از اهمیت به‌سزایی برخوردار می باشد. به‌منظور ارزیابی اثر زمآنهای مختلف تنش خشکی بر ویژگی های فنولوژیک ماش، آزمایشی به‌صورت کرت‌های خُردشده در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با چهار تکرار در مزرعه تحقیقاتی پژوهشکده کشاورزی دانشگاه زابل در سال زراعی 1389-1388 به‌اجرا درآمد. کم‌آبیاری شامل 1) آبیاری بر اساس 45درصد تخلیه رطوبت قابل‌استفاده خاک در کل دوره رشد (شاهد)، 2) آبیاری بر اساس70درصد تخلیه رطوبت قابل‌استفاده خاک در کل دوره رشد، 3) آبیاری بر اساس70درصد تخلیه رطوبت قابل‌استفاده خاک در مرحله رویشی (از کاشت تا گلدهی) و 4) آبیاری بر اساس70درصد تخلیه رطوبت قابل‌استفاده خاک در مرحله زایشی (از گلدهی تا رسیدگی کامل) به‌عنوان عامل اصلی و ارقام ماش (رقم محلی سیستان، گوهر و پرتو) به‌عنوان عامل فرعی لحاظ شدند. نتایج نشان داد که اثر تیمارهای کم‌آبیاری، رقم و برهمکنش آنها بر ویژگی های فنولوژیک شامل تعداد روز از کاشت تا ظهور جوانه گل، تعداد روز از کاشت تا رسیدن اولین نیام، تعداد روز از کاشت تا رسیدگی کامل و تعداد روز از ظهور جوانه گل تا رسیدگی کامل، و نیز عملکرد و اجزای عملکرد، بسیار معنی‌دار بود. اما اثر کم‌آبیاری بر تعداد روز از ظهور جوانه گل تا رسیدگی کامل تنها در سطح 5درصد معنی‌دار بود. نتایج نشان داد که رقم محلی سیستان، مقاوم ترین رقم در برابر اِعمال کم‌آبیاری در مراحل مختلف نموی بود و بیشترین عملکرد دانه و بالاترین مقادیر اجزای عملکرد را به خود اختصاص داد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The study of phenological traits, yield and yield components of three Mungbean (Vigna radiate (L.) Wilczek) cultivars to deficit irrigation in Sistan region

نویسندگان [English]

  • Jafar Zarea Zargaz
  • Mohammad glavi
چکیده [English]

Water scarcity is a major factor for limiting crop growth and development in arid and semi-arid regions. In order to study the effects of varying timing and severity of water deficit on mung bean phenological traits, a field experiment was carried out during 2009 growing season at agricultural research institute of Zabol University. The experiment was laid out in split plot by using a Randomized Complete Block Design (RCBD) with four replications. The treatments were comprised of four levels of deficit irrigation (DI) included: 1) irrigation based on depletion of 45% available soil water in all growth period (control), 2) irrigation based on depletion of 70% available soil water in all growth period, 3) at vegetative growth stage, 4) and at reproductive growth stage as main plot and three mung bean varieties as sub plot consisted of Sistan (local cultivar), C2 (Gouhar), C3 (Partow). The results showed that appearance of first flower, numbers of days from sowing to first pod maturity, number of days to maturity, number of day from appearance of first flower to full maturity, yield and yield components were significantly affected by deficit irrigation, varieties and their interaction. The result showed that, Sistan local variety was more resistant against the DI applying in all treatment and produced higher grain yield and yield components.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Deficit irrigation
  • Flowering
  • grain yield
  • Mungbean
  • Phenological trait
  • Pod-filling
  • Water depletion