بررسی و خالص‌سازی توده‌های بومی لوبیاچیتی در استان زنجان

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع‌طبیعی استان زنجان

چکیده

این تحقیق به‌منظور خالص‌سازی توده‌های بومی لوبیاچیتی انجام شد. در سال اول (1382)، 11توده محلی از مناطق عمده کشت لوبیاچیتی جمع‌آوری و کشت گردید. بر اساس معیار انتخاب تک‌بوته از قبیل عملکرد بالا، زودرسی، تعداد زیاد غلاف و متحمل در برابر آفات و بیماری‌ها، تک‌بوته‌ها انتخاب شدند. در سال دوم، بذور تک‌بوته‌های انتخابی را به‌همراه دو شاهد COS16 و تلاش (هر 5 لاین، یک شاهد) در یک آزمایش مقدماتی مقایسه عملکرد بدون تکرار آگومنت مورد بررسی و 23لاین با صفات برتر ذکر شده در بالا انتخاب گردید. در سال سوم، این لاین‌ها به‌همراه دو شاهد تلاش و COS16 در یک آزمایش لاتیس مربع 5×5 با دو تکرار، کشت شده و از این آزمایش، 9لاین برتر انتخاب شد. در سال چهارم، این لاین‌ها با سه شاهد COS16 و تلاش و رقم محلی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار برای مشخص‌شدن لاین‌های برتر، مورد بررسی قرار گرفت. در سال پنجم، از شش لاین انتخاب‌شده در سال گذشته، سه لاین خالص، خصوصیات بهتری نشان دادند. برای تعیین سازگاری با محیط، عملکرد بهتر و سایر صفات زراعی، سه لاین انتخاب‌شده از استان زنجان با لاین‌های برتر و خالص محلی از استان فارس در طرح سازگاری منطقه‌ای مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج مقایسات میانگین نشان داد که عملکرد لاین‌های لوبیا‌چیتی در سطح 5درصد، معنی‌دار است. لاین‌های
Z1 (زنجان) و E10و E9 (اقلید) به‌ترتیب با عملکرد 2546، 2328 و 2313کیلوگرم در هکتار، بیشترین عملکرد را نسبت به شاهدهای آزمایش دارا بودند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study and purification of native Chitti bean cultivars in Zanjan

نویسندگان [English]

  • Masoud Kamel Shikhraje
  • Seyyed Hosein Nazer Kakhki
  • Seyyedeh Sodabeh Shobeir
چکیده [English]

This study was carried out to purify Chitti bean cultivars. In the first year, 11 populations were collected from main Chitti bean cultivating areas. Based on some criteria such as higher yield, earlier maturity, more pods and tolerance to pests and diseases, single plants were selected. In the second year, seeds of each selected single plant as well as controls (Talash and COS16) were managed to compare in a preliminary yield trial. 23 lines were chosen based on the traits as mentioned above. In the third year, these lines along with two controls were planted in a 5*5 square Lattice design in two replications. From this experiment, nine superior lines were selected. These lines along with three controls were compared in a RCBD with 4 replications to distinguish the best lines. In the fifth year, from the 6 last year selected lines, three pure lines showed good performance to be selected. To determine environmental compatibility, yield and other agronomic traits, these three lines and four native pure lines from Fars province were evaluated. Results showed that there were significant differences among lines. Z1 from Zanjan and E10 and E9 from Eghlid were the best lines with 2546, 2328 and 2313 kg/ha seed yield, respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Chitti bean
  • Cultivar
  • Purify
  • yield