اثر فشردگی مدیریت تغذیه و سموم شیمیایی کشاورزی بر رشد و عملکرد دانه ارقام لوبیاقرمز (Phaseolus vulgaris L.) در شرایط مزرعه
دوره 14، شماره 1، خرداد 1402، صفحه 75-91
https://doi.org/10.22067/ijpr.v14i1.2208-1044
هادی خاوری، علی خورگامی، رضا میر دریکوند، کاظم طالشی
چکیده امروزه تنوع در نظامهای زراعی برای تولید حداکثری محصولات کشاورزی نظرات قابل توجهی را به خود جلب کرده است. در این راستا آزمایشی با هدف بهبود سودآوری مزرعه و بازسازی نظامهای زراعی متناسب با افزایش سلامت محصولات، بهبود امنیت غذایی انسانها و تولید پایدار محصول لوبیاقرمز، بهصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1400 در منطقه بیرانشهر لرستان اجرا شد. نظامهای زراعی مختلف شامل (اکولوژیک، تلفیقی، کمنهاده، متوسط نهاده و پُرنهاده) و ارقام لوبیاقرمز شامل (افق، دادفر، گلی و یاقوت) بودند. مقادیر مختلف مصرف نهاده در نظامهای زراعی شامل مدیریت زراعی، مصرف کود و سم بود. نتایج نشان داد که اثر برهمکنش نظام زراعی و رقم، قطر ساقه، تعداد شاخه، ارتفاع بوته، تعداد برگ، محتوای کلروفیل، تعداد غلاف، وزن دانه، عملکرد زیستتوده و دانه و شاخص برداشت را بهطور معنیداری افزایش داد. بیشترین عملکرد دانه در رقم یاقوت در نظام زراعی پُرنهاده (30/3054 کیلوگرم در هکتار) و در نظام زراعی تلفیقی (33/3007 کیلوگرم در هکتار) هر دو در یک کلاس آماری بهدست آمد. عملکرد دانه در رقم یاقوت نسبت به ارقام افق، دادفر و گلی در نظام زراعی پُرنهاده به ترتیب به میزان 56/27، 14/18 و 09/40 درصد و در نظام زراعی تلفیقی به ترتیب به میزان 02/26، 25/13 و 50/16 درصد افزایش نشان داد. یافتهها نشان داد که نظام زراعی تلفیقی توانست همتراز با نظام زراعی پُرنهاده، ویژگیهای زراعی ارقام لوبیاقرمز را نسبت به نظامهای زراعی اکولوژیک، کمنهاده و متوسط نهاده به بالاترین سطح خود برای افزایش تولید اقتصادی برساند.
پاسخ عملکرد و اجزای عملکرد شش ژنوتیپ لوبیاچیتی (Phaseolus vulgaris L.) به مایهزنی با ریزوبیوم
دوره 10، شماره 2، دی 1398، صفحه 132-148
https://doi.org/10.22067/ijpr.v10i2.70590
هادی خاوری، قدرت اله شاکرمی
چکیده کاربرد کودهای زیستی در جهت بهینهسازی مصرف کودهای شیمیایی، مدیریت عناصر غذایی خاک و تولید پایدار محصولات در نظامهای زراعی، اهمیت ویژهای دارد. در این راستا آزمایشی با هدف بررسی اثر ریزوبیوم بر عملکرد و اجزای عملکرد ژنوتیپهای لوبیاچیتی، بهصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی1396 در منطقه بیرانشهر لرستان اجرا شد. عوامل شامل مایهزنی با باکتری همزیست لوبیا (Rhizobium phaseoli Rb-133) در دو سطح (مایهزنی و عدم مایهزنی) و ژنوتیپهای لوبیاچیتی شامل (غفار، صدری، تلاش، لاینcos16، محلی خمین و کوشا) بودند. نتایج نشان داد که اثر ریزوبیوم و ژنوتیپ، تعداد دانه در غلاف را و برهمکنش ریزوبیوم و ژنوتیپ، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در بوته، وزن100دانه، عملکرد دانه، عملکرد زیستتوده و شاخص برداشت ژنوتیپهای لوبیاچیتی را بهطور معنیداری افزایش داد. مایهزنی با ریزوبیوم عملکرد دانه ژنوتیپهای غفار، صدری، تلاش، لاینcos16، محلیخمین و کوشا را بهترتیب 7/13، 2/37، 0/23، 9/20، 3/55 و 4/31 درصد نسبت به شاهد افزایش داد. بیشترین عملکرد دانه در تیمار اثر توأم مایهزنی با ریزوبیوم در رقم صدری (3485کیلوگرم در هکتار) بهدست آمد. این تیمار نسبت به تیمار توأم مایهزنی در رقم غفار، تلاش، لاینcos16، محلیخمین و کوشا بهترتیب 4/87، 6/14، 6/21، 8/27 و 7/22 درصد برتری داشت. یافتهها نشان داد که مایهزنی با ریزوبیوم، دارای اثر افزایشی بر عملکرد و اجزای عملکرد ژنوتیپهای لوبیاچیتی است و میتوان در جهت تولید پایدار این محصول، عملکرد دانه را تا حد مطلوبی افزایش داد.
تعامل بین قارچ و باکتری محرک رشد و نقش آنها بر عملکرد و اجزای عملکرد سه رقم لوبیاقرمز (Phaseolus vulgaris L.)
دوره 9، شماره 2، دی 1397، صفحه 178-190
https://doi.org/10.22067/ijpr.v9i2.62663
هادی خاوری، قدرت اله شاکرمی
چکیده امروزه مصرف نامتعادل کودهای شیمیایی یکی از مهمترین عوامل آلودگیهای زیستمحیطی و محدودکننده رشد و عملکرد گیاهان زراعی است. در این راستا استفاده از پتانسیل حمایتی ریزجانداران خاکزی در جهت بهبود حاصلخیزی خاک و تولید پایدار محصولات کشاورزی، طی سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفته است. این آزمایش با هدف بررسی اثر کودهای زیستی بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام لوبیاقرمز، بهصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با چهار تکرار در سال زراعی 1395 در منطقه بیرانشهر لرستان اجرا شد. عوامل شامل تلقیح (با گونههای
Glomus etunicatum, G. Intraradices, G. mossea) در دو سطح (تلقیح و بدون تلقیح)، مایهزنی (با Azotobacter chroococcum Strain 15) در دو سطح (مایهزنی و عدم مایهزنی) و ارقام لوبیاقرمز (توده بیرانشهر، ارقام اختر و گلی) بودند. نتایج نشان داد که اثر ازتوباکتر و میکوریزا بر تعداد غلاف در بوته، وزن100دانه، شاخص برداشت و همچنین اثر دو جانبه میکوریزا و رقم، بر تعداد دانه در غلاف، وزن100دانه، عملکرد زیستتوده و شاخص برداشت ارقام لوبیا معنیدار و افزایشی بود. مایهزنی ازتوباکتر و تلقیح میکوریزا عملکرد دانه را به ترتیب 4/12 و 5/24 درصد نسبت به شاهد افزایش دادند. بیشترین عملکرد دانه در رقم گلی به دست آمد که نسبت به رقم اختر و توده بیرانشهر به ترتیب 2/45 و 1/51درصد افزایش داشت. یافتههای آزمایش نشان داد که همیاری قارچ میکوریزا و ازتوباکتر، دارای اثر افزایشی بر عملکرد گیاه لوبیا است و میتوان در جهت تولید پایدار این محصول در نظامهای زراعی بومسازگار درنظرگرفته شوند.
