استفاده از کود نیتروژن و تراکم بوته باقلا در تناوب به عنوان منابع تأمین نیتروژن در تولید پایدار ذرت علوفهای
دوره 13، شماره 2، دی 1401، صفحه 121-138
https://doi.org/10.22067/ijpr.v13i2.2202-1025
سمانه قربی، علی عبادی، سعید خماری، مسعود هاشمی
چکیده گنجاندن حبوبات در سیستمهای زراعی برای مدیریت پایدار سیستمهای کشاورزی و کاهش نیاز به مصرف کود نیتروژن در تولید ذرت ضروری است. از اینرو آزمایشی با هدف بررسی تأثیر تراکمهای مختلف باقلا (20، 35، 40 و 80 بوته) در تناوب با ذرت علوفهای و کاربرد سطوح مختلف نیتروژن بر پایه اوره (صفر، 100، 200 و 300 کیلوگرم در هکتار) بر خصوصیات علوفه ذرت مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین یک سطح نکاشت از باقلا به منظور بررسی اثر تراکمهای بوته باقلا بر خصوصیات ذرت علوفهای در نظر گرفته شد. نتایج تجزیه مرکب نشان داد که تراکم باقلا بر عملکرد دانه، تعداد و وزن خشک گره در ریشه، وزن خشک ریشه، ارتفاع بوته، شاخص کلروفیل و شاخص باروری در باقلا معنیدار بود. بر اساس نتایج مقایسات میانگین تراکم 80 بوته باقلا با میانگین 5/376 گرم در مترمربع دارای بیشترین عملکرد دانه بود. بیشترین شاخص کلروفیل نیز در تراکم 80 بوته باقلا با میانگین 8/35 مشاهده شد و تراکم 80 و 40 بوته باقلا به ترتیب با میانگین 8/1676 و 1/1565 دارای بیشترین شاخص باروری بودند. اثر متقابل تراکم باقلا و کود نیتروژن بر تعداد برگ در بوته، ارتفاع بوته، شاخص کلروفیل، کارآیی جذب نیتروژن و عملکرد خشک علوفه در ذرت علوفهای معنیدار شد. بر اساس مقایسات میانگین، تراکم 40 بوته باقلا+200 کیلوگرم نیتروژن در هکتار دارای بیشترین عملکرد خشک علوفه ذرت (3/2 کیلوگرم در مترمربع)، بیشترین ارتفاع بوته (8/175 سانتیمتر) و بیشترین شاخص کلروفیل (2/46) بود. تراکم 35بوته باقلا+300 کیلوگرم نیتروژن در هکتار با میانگین 3/16 درصد نیز دارای بیشترین شاخص برداشت پروتئین در ذرت علوفهای بود. همچنین نتایج نشان داد که بیشترین میزان کارآیی جذب نیتروژن ذرت از تراکمهای 25، 35 و 40بوته باقلا در شرایط عدم مصرف کود بهدست آمد. بهطور کلی نتایج نشان داد که قرارگیری باقلا در تناوب به همراه استفاده از کود نیتروژن باعث بهبود عملکرد و صفات کمی در ذرت علوفهای شد.
اثر مقادیر مختلف نیتروژن بر اجزای عملکرد، عملکرد و بهرهوری نیتروژن دو رقم عدس دیم
دوره 10، شماره 1، خرداد 1398، صفحه 155-170
https://doi.org/10.22067/ijpr.v10i1.59699
محمد بنایان، فاطمه یعقوبی، زهرا رشیدی، سیاوش برده جی
چکیده بهمنظور بررسی تأثیر مقادیر مختلف نیتروژن بر عملکرد و اجزای آن و همچنین مطالعه کارآیی جذب، مصرف و بهرهوری نیتروژن دو رقم عدس دیم، آزمایشی بهصورت کرتهای خردشده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در سال زراعی 95-1394 اجرا گردید. فاکتور اصلی این آزمایش سطوح مختلف کود نیتروژن از منبع اوره (0، 40 و 80کیلوگرم در هکتار) و فاکتور فرعی شامل دو رقم عدس دیم (بیرجند و رباط) بود. نتایج نشان داد که بیشترین تعداد دانه در غلاف و وزن۱۰۰دانه بهترتیب در شرایط عدم کاربرد کود نیتروژن و رقم بیرجند و تیمار ۴۰کیلوگرم کود نیتروژن در هکتار و رقم رباط حاصل شد. تیمار 40کیلوگرم کود نیتروژن در هکتار و رقم بیرجند حداکثر تعداد غلاف در بوته، عملکرد دانه (۲۳/۳۳۸کیلوگرم در هکتار)، عملکرد بیولوژیک (۶۸/۳۲۹۱کیلوگرم در هکتار)، میزان نیتروژن زیستتوده و کارآیی جذب نیتروژن را به خود اختصاص داد. بالاترین بهرهوری نیتروژن بر اساس عملکرد دانه (۳۹/3کیلوگرم دانه برکیلوگرم نیتروژن خاک) و زیستتوده (۴۸/۳۳کیلوگرم ماده خشک برکیلوگرم خاک) در شرایط عدم استفاده از کود نیتروژن و رقم بیرجند بهدست آمد که اختلاف معنیداری با تیمار 40کیلوگرم کود نیتروژن در هکتار و رقم بیرجند نداشت. با توجه به نتایج حاصله بهمنظور صرفهجویی در میزان مصرف کود و جلوگیری از تبعات منفی ناشی از زیادی مصرف آن، مصرف ۴۰کیلوگرم کود اوره در هکتار و استفاده از رقم بیرجند با رعایت تاریخ کاشت بهینه (با توجه به دیررسبودن آن) برای کشت عدس بهصورت دیم در منطقه مورد مطالعه، مطلوب بهنظر میرسد.
