بررسی اثرات بقایای شبیه‌سازی‌شدة علف‌کش‌های فورام‌سولفورون، ریم‌سولفورون و نیکوسولفورون در خاک بر رشد حبوبات در شرایط گلخانه

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

به‌منظور بررسی حساسیت گیاهان زراعی نخود، عدس، لوبیا، گندم، جو و کلزا به بقایای علف‌کش‌های فورام‌سولفورون، ریم‌سولفورون و نیکوسولفورون در خاک، آزمایشی گلخانه‌ای به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار در دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. عوامل مورد بررسی در این آزمایش شامل علف‌کش‌های مختلف (ریم‌سولفورون، فورام‌سولفورون و نیکوسولفورون)، غلظت‌های شبیه‌سازی‌شده علف‌کش‌ها در خاک (صفر، 1/0، 2/0، 4/0، 9/0 و 3/1‌میکروگرم در کیلوگرم خاک برای ریم‌سولفورون، صفر، 10، 20، 40، 80 و 120‌میکروگرم در کیلوگرم خاک برای فورام‌سولفورون و صفر، 9، 18، 36، 72 و 108‌میکروگرم در کیلوگرم خاک برای نیکوسولفورون که به‌ترتیب شامل صفر، 5/2، 5، 10، 20 و 30‌درصد مقدار توصیه‌شده هر علف‌کش هستند) و گیاهان زراعی (نخود، عدس، لوبیا، گندم، جو و کلزا ) بودند. جهت تحلیل نتایج آزمایش، 30‌روز پس از سبزشدن گیاهان، ‌درصد بقاء و زیست‌تودة اندام‌های هوایی و ریشة آنها اندازه‌گیری شد. نتایج نشان دادند که‌ درصد بقاء و زیست‌تودة اندام‌های هوایی و ریشه گیاهان مورد مطالعه تحت تأثیر معنی‌دار بقایای فورام‌سولفوران، ریم‌سولفوران و نیکوسولفوران قرار گرفت. با افزایش غلظت فورام‌سولفورون و نیکوسولفورون در خاک، صفات مذکور در تمام گیاهان به‌طور معنی‌داری کاهش یافت. با افزایش غلظت ریم‌سولفورون در خاک، صفات مذکور فقط در کلزا به‌طور معنی‌داری کاهش یافت. بر اساس شاخص ED50، لوبیا (05/99 و 65/34‌میکروگرم در کیلوگرم خاک به‌ترتیب در علف‌کش‌های فورام‌سولفورون و نیکوسولفورون) و جو (07/0 و 003/0‌میکروگرم در کیلوگرم خاک به‌ترتیب در علف‌کش‌های فورام‌سولفورون و نیکوسولفورون)، به‌ترتیب متحمل‌ترین و حساس‌ترین گیاهان زراعی به بقایای فورام‌سولفورون و نیکوسولفورون بودند. از سوی دیگر، بر اساس شاخص ED50، جو (02/216‌میکروگرم در کیلوگرم خاک) و کلزا (29/2‌میکروگرم در کیلوگرم خاک) به‌ترتیب متحمل‌ترین و حساس‌ترین گیاهان زراعی به بقایای ریم‌سولفورون بودند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of foramsulforun, rimsulforun and nicosulforun soil residual effect on some pulses under greenhouse conditions

نویسندگان [English]

  • Ebrahim Izadi-Darbandi
  • Masoud Azad
چکیده [English]

In order to evaluate of pea, bean, lentil, wheat, rape and barley sensitivity to foramsulforun, rimsulforun and nicosulforun herbicides soil residue, a pot experiment was conducted at Ferdowsi University of Mashhad. Experimental type was completely randomized design in factorial arrangement with three replications. Treatments included herbicides (rimsulforun, foramsulforun and nicosulforun), herbicide simulated concentration residue in soil (0, 0.1, 0.2, 0.4, 0.9 and 1.3 µg kg-1 soil for rimsulforun; 0, 10, 20, 40, 80 and 120 µg kg-1 soil for foramsulforun and 0, 9, 18, 36, 72 and 108 µg kg-1 soil for nicosulforun, that are 0, 2.5, 5, 10, 20 and 30 % recommended dose for each herbicides, respectively) and crops (pea, bean, lentil, wheat, rape and barley). For analysis of results plants survival percentage, shoot and root biomass measured 30 days after emergence. Results showed that crop survival percentage, shoot and root biomass affected with foramsulforun, rimsulforun and nicosulforun soil residual, significantly. Increasing foramsulforun and nicosulforun soil residue decreased mentioned parameters in all crops, significantly. Increasing rimsulforun soil residue decreased mentioned parameters, significantly just in rape. Based on ED50 parameter, bean (99.05 and 34.65 µg kg-1 soil in foramsulforun and nicosulforun, respectively) and barley (0.07 and 0.003 µg kg-1 soil in foramsulforun and nicosulforun, respectively) appeared to be the most tolerant and susceptible crops to foramsulforun and nicosulforun soil residual. Based on ED50 parameter, barley (216.02 µg kg-1 soil) and rape (2.29 µg kg-1 soil) appeared to be the most tolerant and susceptible crops to rimsulforun soil residual, respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Crop rotation
  • Herbicide residue
  • Sulfonylurea herbicides