نشریه های علمی انتشارات
اطلاعات شماره: سال ۷ شماره ۲ (۱۳۹۵)

عنوان مقاله: برهمکنش اثرات شوری و سالیسیلیک‌اسید بر جوانه‌زنی، رشد و برخی از ویژگی‌های مورفوفیزیولوژیک ژنوتیپ‌های نخود (Cicer arietinum L.)


صفحات: 78-94

DOI: 10.22067/ijpr.v7i2.44059

چکیده
تحقیقات نشان‌داده است که سالیسیلیک‌اسید می‌تواند تحمل گیاهان به تنش‌های محیطی از جمله شوری را بهبود بخشد. مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر سالیسیلیک‌اسید بر صفات مربوط به جوانه‌زنی، رشد و برخی از خصوصیات فیزیولوژیکی دو ژنوتیپ نخود (MCC۴۱۴ و MCC۷۸۹) در مواجهه با تنش شوری در مراحل گیاهچه‌ای و گلدهی انجام شد. این آزمایش در مرحله جوانه‌زنی در پنج‌سطح شوری شامل صفر، ۳، ۵، ۱۰ و dsm-۱‌۱۲و سه غلظت صفر، ۵/۰ و یک میلی‌مولار سالیسیلیک‌اسید و در مرحله گیاهچه‌ای و گلدهی شامل سه‌سطح شوری صفر، ۴ و dsm-۱۸ و تیمار سالیسیلیک‌اسید با غلظت‌های صفر و ۵/۰ میلی‌مولار به‌صورت فاکتوریل، در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه‌تکرار انجام شد. نتایج به‌دست‌آمده نشان‌داد که در هر دو ژنوتیپ با افزایش سطح تنش شوری، سرعت جوانه‌زنی کاهش یافت. کاربرد سالیسیلیک‌اسید (۵/۰‌میلی‌مولار) در ژنوتیپ MCC۷۸۹ در سطح تنش شوری ۳ و dsm-۱۱۲ به‌ترتیب، سرعت و درصد جوانه‌زنی را بهبود بخشید. همچنین در سطح تنش شوری dsm-۱۱۰ استفاده از سالیسیلیک‌اسید (یک و ۵/۰‌میلی‌مولار) سرعت جوانه‌زنی را در ژنوتیپ MCC۴۱۴ افزایش داد. در این ژنوتیپ در شوری dsm-۱۱۲ سالیسیلیک‌اسید (یک میلی‌مولار) سبب افزایش طول ریشه‌چه و ساقه‌چه شد و در ژنوتیپ MCC۷۸۹، استفاده از سالیسیلیک‌اسید (۵/۰‌میلی‌مولار) در سطح تنش شوری dsm-۱۳، طول ساقه‌چه را افزایش داد. در مرحلة گیاهچه‌ای کاهش وزن خشک ریشه و ساقه در سطوح مختلف تنش شوری مشاهده شد. در سطح شوری dsm-۱۴، کاربرد خارجی سالیسیلیک‌اسید در ژنوتیپ MCC۷۸۹ و MCC۴۱۴ به‌ترتیب وزن خشک ساقه و مجموع طول ریشه‌ها را افزایش داد. در مرحلة گلدهی، در هر دو ژنوتیپ تنش شوری موجب کاهش شاخص کلروفیل، شاخص پایداری غشاء، میزان تعرق و کارایی فتوسیستم‌II و افزایش مقاومت روزنه‌ای شد. سالیسیلیک‌اسید در تنش شوری dsm-۱۸، شاخص کلروفیل را در ژنوتیپ MCC۷۸۹ و در ژنوتیپ MCC۴۱۴ شاخص پایداری غشاء را افزایش داد. در هر دو ژنوتیپ سالیسیلیک‌اسید در تنش شوری dsm-۱‌۸، سبب کاهش مقاومت روزنه‌ای و افزایش کارایی فتوسیستم‌II شد. این نتایج می‌تواند گویای اثر تعدیل‌کنندة سالیسیلیک‌اسید بر جوانه‌زنی و فرآیند‌های فیزیولوژیک گیاه نخود تحت تنش شوری باشد. با توجه به نتایج، احتمالاً ژنوتیپ MCC۷۸۹ نسبت به ژنوتیپ MCC۴۱۴ از حساسیت بیشتری به تنش شوری برخوردار است.

واژه‌های کلیدی: تنش شوری، سالیسیلیک‌اسید، شاخص پایداری غشاء، کارایی فتوسیستم‌ΙΙ ، نخود

کلمات کلیدی:   تنش شوری; سالیسیلیک‌اسید; شاخص پایداری غشاء; کارایی فتوسیستم‌ΙΙ ; نخود

مراجع

دریافت نسخه XML

تمام متن: PDF
دانلود : 161

بازدید: 262

تاریخ دریافت: 1393/11/13 , تاریخ پذیرش: 1394/06/28 , تاریخ انتشار: 1395/07/14

ایمیل این مقاله (نیازمند ورود )
ایمیل به نویسنده (نیازمند ورود )