نشریه های علمی انتشارات
اطلاعات شماره: سال ۷ شماره ۲ (۱۳۹۵)

عنوان مقاله: مطالعه جنبه‌های اکولوژیکی کشت‌ مخلوط کنجد (Sesamum indicum L.) و ماش‌سبز (Vigna radiata L.) تحت شرایط کنترل و عدم‌کنترل علف‌های‌هرز


صفحات: 27-44

DOI: 10.22067/ijpr.v7i2.42232

چکیده
هجوم علف‌های‌هرز سبب کاهش شدید عملکرد در گیاهان زراعی خواهد شد. علاوه‌بَر‌این، افزایش تنوع گیاهان در بوم‌ نظام‌های زراعی، توزیع بیوماس بین گونه‌ها در اجتماع علف‌های‌هرز را تغییر خواهد داد. این نکته باعث کاهش تعداد و تراکم گونه‌های مختلف علف‌های‌هرز می‌شود. این پژوهش با هدف بررسی و مطالعه جنبه‌های اکولوژیکی کشت‌ مخلوط جایگزینی کنجد (Sesamum indicum L.) و ماش‌سبز (Vigna radiata L.) تحت شرایط کنترل و عدم‌کنترل علف‌های‌هرز انجام گرفت. آزمایش در قالب طرح کرت‌های خُرد‌شده بر پایه‌ بلوک‌های کامل تصادفی در سه‌تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در دو سال زراعی ۱۳۹۲و ۱۳۹۳ اجرا شد. کرت‌های اصلی شامل تیمارهای کشت خالص کنجد، کشت خالص ماش‌سبز، کشت‌ مخلوط ۳:۱ (۲۵درصدماش‌سبز: ۷۵درصدکنجد)، کشت‌ مخلوط ۱:۱ (٥٠درصد ماش‌سبز : ٥٠درصدکنجد) و کشت‌ مخلوط ۱:۳ (۷۵درصد ماش‌سبز : ۲۵درصدکنجد) و کرت‌های فرعی شامل تیمارهای وجین و عدم‌ وجین علف‌های‌هرز بودند. نتایج ‌نشان‌داد که تیمار کشت‌ مخلوط ۳:۱ (۲۵درصدماش‌سبز : ۷۵درصدکنجد)، کمترین تراکم نسبی علف‌های‌هرز را در بین الگوهای مختلف کاشت دارا بود. این تیمار کمترین میزان شاخص شانون را در مقایسه با سایر تیمارها داشت. بررسی صفاتی همچون تعداد غلاف در هر بوته و تعداد دانه در هر غلاف برای گیاه ماش، تعداد کپسول در هر بوته و تعداد دانه در هر کپسول برای گیاه کنجد و ارتفاع، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت برای هر دو گیاه ‌نشان‌داد که اختلاف قابل‌توجهی در هر کدام از این صفات، بین دو سطح وجین و عدم وجین علف‌های‌هرز وجود داشت. در رابطه با نسبت برابری زمین بین الگوهای مختلف کشت‌ مخلوط نیز نتایج حاکی از آن بود که مقدار این نسبت در هر دو سال برای تمامی تیمارهای کشت‌ مخلوط به‌همراه کنترل علف‌های‌هرز، بالاتر از یک (میانگین ۱/۱ برای سال ۹۲ و ۲۴/۱ برای سال ۹۳) بود. اما برای تیمارهای کنترل‌نشده تنها در تیمار کشت‌ مخلوط ۳:۱ (۲۵درصدماش‌سبز : ۷۵درصدکنجد) بالاتر از یک (۰۴/۱ برای سال ۹۲ و ۳۸/۱ برای سال ۹۳) بود. از این‌رو کاربرد سیستم‌های کشت مخلوط می‌تواند به‌عنوان راهکاری اکولوژیکی، استفاده از علف‌کش‌ها را در کشاورزی کاهش داده و به‌عنوان جاگزینی مناسب مانع از تجمع سموم در محیط‌زیست شود.

واژه‌های کلیدی:ارزیابی تنوع، تراکم علف‌های‌هرز، کنترل اکولوژیکی، نسبت برابری زمین

کلمات کلیدی:   ارزیابی تنوع; تراکم علف‌های‌هرز; کنترل اکولوژیکی; نسبت برابری زمین

مراجع

دریافت نسخه XML

تمام متن: PDF
دانلود : 180

بازدید: 259

تاریخ دریافت: 1393/09/19 , تاریخ پذیرش: 1394/04/20 , تاریخ انتشار: 1395/07/14

ایمیل این مقاله (نیازمند ورود )
ایمیل به نویسنده (نیازمند ورود )